Εικόνες σελίδας
PDF
Ηλεκτρ. έκδοση

lectu; prisci decorique moris existimans, claræ stirpis indolem sic notescere. In hoc ludicro C. Nonium Asprenatem, lapsuo debilitatum, aureo" torque donavit; passusque est ipsum posterosque Torquati ferre cognomen. Mox finem fecit talia edendi, Asinio Pollione oratore graviter invidioseque in Curia questo" Æsernini nepotis sui casum, qui et ipse crus fregerat. Ad scenicas

quoque et gladiatorias operas etiam ' Equitibus Romanis aliquando usus est; verum prius, quam Senatusconsulto interdiceretur. Postea nihil sane, præterquam adolescentulum Lu cium 3, honeste natum, exhibuit; tantum ut ostenderet,

mo

dorp. dilectu pro delectu. Denique Cornea bina ferunt præfixo hastilia ferro;

Pars leves humero pharetras; it pectore sumpro notescere, probat Torrentius enitescere. Burm, mallet enotescere Flexilis obtorti per collum circulus auri. vel innotescere.

11. Æsernini. Marcelli, de quo 9. Lapsu debilitatum; crure fra vide Ernest. ad Tacit. Annal. III, cto. Mox enim de Pollionis nepote, 11. Mox fregerat eum Era. et Ouqui et ipse crus fregerat. » Ita Ca

dend. dedimus, pro effregerat. lig. 26, « insignes debilitate aliqua 12. Etiam Equitibus Romanis, corporis ; » Cicero, pro Flacc. 30,

ete. Sæpius antea factum in tanta membra, quæ debilitavit lapidi

morum corruptela , ut Senatores bus, fustibus, ferro; manus, quas et Equites in scenam prodirent , contudit; digitos, quos confregit; vel gladio depugnarent. Cf. Cæs. nervos, quos concidit, restituere

cap. 39, et Dio, XLIII, 23, qui ad non potest; » pro Sext. 37, « vul- Augusti tempora rem eamdem sæneribus aceeptis, ac debilitato cor pius notat. Senatusconsultum, quo pore et contrucidato; » Tacit. Ann.

id interdictum est, dicere videtur IV, 63, « quinquaginta hominum XLVIII, 43, ad ann. 716, quod millia eo casu debilitata vel obtrita confirmatum ab Augusto legitur sunt; » Senec. de Provid. cap. 3 et LIV, 2, ann. 732. Tamen LVI, 25 5, ubi debilitari et integris corpo (ann. 764), pudenda illa res, quam ribus incedere opponuntur. ipsa Imperatoris voluntas prohi

10. Aureo torque donavit. Cete bere haud potuisse videtur, rediisri galeas tantum, hastilia, præmia se traditur, dataque sub sequentique id genus acceperunt. Bæbius

bus Imperatoribus venia Equites Macer: « Cæsar Augustus pueris, usi sunt. qui luserunt Trojam, donavit ga 13. Lucium. Codices alii, Licium leas et bina hastilia. » Inde Virgil. aut Litium. Torrent, scribendum perpetuus et ante omnes elegans

censet L. Itium , cui adstipulantur Augusti adulator, Æn. V, 557: Oudend. et Wolfius. Casaub. re

is ad

quod erat bipedali minor, librarum septemdecim, ac vocis immensæ. Quodam autem muneris die, Parthorum 4 obsides, tunc primum missos, per mediam arenam

spectaculum induxit, superque se subsellio secundo collocavit. Solebat ctiam citra '6 spectaculorum dies, si quando quid invisitatum '7 dignumque cognitu advectum esset, id extra ordinem quolibet loco publicare : ut 18 rhinocerotem apud Septa, 19 tigrim in scena, anguem quinquaginta cubitorum pro ao Comitio. Accidit votivis? Circensibus, ut correptus valetudine, lectica cubans, tensas 22 deduceret:

tuor. »

ctum putat Lycium, nomen í frinov, lectione , frequentativa promiscue ideo minus probandum, quod de pro primitivis dici, didicerit. Romanis exhibitis sermo, et diser 18. Ut rhinocerotem; ann. 725. te honeste natus dicitur. Fortasse Dio, LI, 22. stare potest Lucium, appellatum 19. Tigrim. Plin. Hist. Nat. VIII, que vulgo monstrum illud a præno 17: - Divas Augustus Q. Tuberone, mine.

Fabio Maximo Coss., IV Nonas 14. Parthorum obsides; de qui Maias, theatri Marcelli dedicatiobus dictum ad cap. 21.

ne, tigrin primus omnium Romæ 15. Per mediam arenam; ut prius

ostendit in cavea mansuefactum; a populo spectarentur. Super

Divus vero Claudius simul quaque se subsellio secundo collocavit, hoc est, in altero ordine subsel 20. Pro Comitio. Comitium locus liorum in orchestra, quum in pri erat in Foro, juxta Curiam , coimo, scenæ proximo, Princeps ipse

tioni curiarum maxiine destinalus. et magistratus sederent. Super se Varro, de Ling. Lat. « Comitium dixit, quod, ut in omnibus thea ab eo, quod coibant eo comitiis tris , posteriora subsellia altiora curiatis, et litium causa. »

De eo erant prioribus.

vide Nardin. Rom. Vet. V, 3(Thes. 16. Citra ; quum non essent spe

tom. IV, pag. 1139 seq.). ctaculorum dies.

21. Votivis Circensibus; ludis ex 17. Invisitatum ; i. e. nondum voto celebratis. visum. Al. inusitatum, solenni ho 22. Tensas. Cf. ad Cæs. 76,

ubi rum vocab. confusione. Iga permi recte Wolf. tensam scribit; hoc auscentur Liv. V, 17, « gentem invi

tem loco minus accurate thensas. sitatam,» ubi Gronov. etiam edi Ceterum insolitum id maxime fuit, dit inusitatam; et V, 35, « quum ideoque rem notat Suetonius, quod formas hominum invisitatas cerne lectica cubans Augustųs tensas derent, » ubi Gronov. item inusitatas. duserit, quum curru triumphali Visitare esse videre (oos, aller voir) summi magistratus facere id solenemo negabit, qui vel e Sallustii rent. Vide Ruben. de Re Vestiar.

rursus commissione ludorum, quibus theatrum 23 Marcelli dedicabat, evenit, ut, laxatis sellæ curulis compagibus, caderet supinus. Nepotum 24 quoque suorum munere, quum consternatum ruinæ metu populum retinere et confirmare nullo modo posset, transiit e loco suo, atque in ea parte consedit, quæ suspecta maxime erat.

XLIV. Spectandi confusissimum ac solutissimum morem correxit' ordinavitque, motus injuria Senatoris, quem Puteolis per celeberrimos ludos consessu frequenti nemo receperat. Facto igitur decreto Patrum, ut, quoties quid spectaculi usquam publice ederetur, primus subselliorum ordo vacaret Senatoribus; Romæ ? legatos liberarum sociarumque gentium vetuit in orchestra considere, quum, quosdam etiam libertini generis mitti, deprehendisset. Militemsecrevit a populo. Maritis 4 e plebe pro

ac nostro

I, 21 (Thes. tom. VI, pag. 997). erat theatrum, quum Senator in

Deducere tensam legitur etiam traret, ita ut ejus injuria esset conVespas. 5, quo loco æque

spectior. Ernest. corrigendum censet ducere. 2. Romæ. Opponitur præcedenti Rectius Wolf. deducere vocabulum usquam. In orchestra sedem fuisse hac in re proprium judicat. Id con Senatorum, sæpius monui. firmare videtur, quod solennis pom 3. Militem secrevit a populo; vel pa de Capitolio per Forum in Cir honoris causa, ut distingueret hocum deducta est.

mines, præ reliquis de se et de 23. Theatrum Marcelli. Vide su Republ. meritos; vel ut occasiopra, cap. 29.

nem seditionum theatralium tolle. 24. Nepotum; Caii et Lucii, fi ret. Hoc suadere videtur, quod ex. liorum Agrippæ e Julia.

ponit auctor de correcto solutissiXLIV. 1. Correxit ordinavitque. mo spectandi more; illud autem loConfusissimum ordinavit, solutis cus Taciti, Annal. VI,3, a Casaub. simum correxit. Sæpissime ita Sue- jam excitatus, ubi Junius Gallio tonius : vide cap. 46, fin. Mox in censuisse dicitur, « ut Prætoriani, verbis, per celeberrimos ludos con actis stipendiis, jus apiscerentur in sessu frequenti nullum esse pleo- quatuordecim ordinibus sedendi;» nasmum, contra Ernestum docuit cui dixit increpans Tiberius : « reWolf. Celeberrimi ludi dicuntur, perisse prorsus, quod D. Augustus ad quos maxima hominum multi

non providerit, tudo confluxit. Additur autem con 4. Maritis e plebe.... assignavit; sessu frequenti , quod plenum jam ex lege Papia Poppæa, ad quam

prios ordines assignavit: prætextatis' cuneum suum, et proximum pædagogis : sanxitque, ne quiso pullatorum media cavea sederet. Feminis? ne gladiatores quidem, quos promiscue spectari solemne olim erat, nisi ex superiore loco 8 spectare concessit solis. Virginibus Vestalibus locum in theatro separatim, et contra Prætoris tribunal dedit. Athletarum vero spectaculo muliebre'' secus omnes adeo summovit, ut Pontificalibus" ludis pugilum par

tes,

refert honorem hunc theatralem hil aliud quam se ignorante ludos etiam Lips. in Excurs. ad Tacit. ausam spectare. » Annal. III, 25 (tom. IV, pag. 399 8. Nisi ex superiore loco; item e Edit. nostræ), coll. Martial. V, 42. summa cavea, et solis, non pro

- Proprii ordines sunt subsellia a miscue cum viris. Editt. aliæ vitiosa reliquis distincta. Inutilis conjectu interpunctione, Solis virginibus Ve ra est Ernest. propiores, in vulgato stalibus, etc. aliquid honoris inesse temere ne 9. Et contra Prætoris tribunal ; gantis. Ita mox: « Virginibus Ve id est, e regione tribunalis Pratostalibus locum in theatro separa ris, qui ludis præerat. Hoc fuisse tim.... dedit. »

ad Podium probat Lips. de Am5. Prætextatis. Cf. ad Cæsar. 1.

phith. cap. 11.

10. Muliebre secus omnes; i, e. - Cuneum. Cunei scamna erant in theatris, propter scalas juxta as

omnes ad muliebre secus pertinen

usu accusativi Græco. Liv. surgentes in cunei formam directa. Copiose de iis agit Lips. de Amphi

XLVII, 26, « liberorum capitum

virile secus ad decem millia capta;" theatro, c. 13.

ubi cf. interpr.; Tacit. Annal. IV, 6. Ne quis pullatorum , etc. De

62, a virile ac muliebre secus ompullaris dictum ad c. 40. Longis

nis ætas; » llist. V, 13, á multitusime removit sordidam plebem, et dinem obsessorum omnis ætatis, in summa cavea vel contemtissimo

virile ac muliebre secus, sexcenta loco spectare jussit, unde Calpurn.

millia fuisse accepimus. » Nostro Ecl. VII, 26 :

loco alii muliebre sexus omne, ut Venimus ad sedes, ubi pulla sordida veste sexus neutrum sit, ut penus; al. Inter femincas spectabat turba cathedras.

muliebrem sexuin omnei, quæ va7. Feminis ne gladiatores qui- rietas reliquis etiam locis reperitur. dem, etc. nedum ludos scenicos; Ernest. dedit muliebre secus omne. quibus tamen et ipsis interfuisse Cf. Oudend. ad Frontin, I, 2, 6, jam olim feminas consiat, sed non et ad h. l., qui tamen in nota prosine eorum permissu , in quorum

bavit omnes contra Ernest. et in potestate erant. Valer. Max. VI, 3, textu reliquit omne. 12: P. Sempronius Sophus..... 11. Pontificalibus ludis ; quos, conjugem repudii nota affecit, ni ut videtur, edidit pontificatu ma

postulatum distulerit in sequentis diei matutinum tempus, edixeritque, «Mulieres ante horam quintam venire in theatrum , non placere. »

XLV. Ipse Circenses ex amicorum fere libertorumque cænaculis' spectabat, interdum’ e pulvinari, et quidem cum conjuge ac liberis, sedens. Spectaculo plurimas horas, aliquando totos dies 3 aberat, petita venia, commendatisque , qui suam vicem præsidendo fungerentur. Verum quoties adesset, nihil præterea agebat: seu vitandi rumoris causa , quo patrem Cæsarem 4. vulgo reprehensum commemorabat, quod inter spectandum epistolis libellisque legendis ac rescribendis vacaret; seu studio spectandis ac voluptate, qua teneri se neque dissimulavit unquam, et sæpe ingenue professus est. Itaque corollaria 6 et præmia alienis quoque muneribus ac ludis et crebra et grandia de

simo suscepto. Ipsa autem edicti cis popularibus dicitur lacessitus. » verba reddit Suetonius.

5. Seu studio spectandi. Tacit. XLV. 1. Ex amicorum... liber Annal. I, 54 : « indulserat ei luditorumque cænaculis; i. e. ex adi cro (ludis Augustalibus) Augustus, bus proxime adjacentibus, unde dum Mecenati obtemperat, effuso prospectus erat in Circum. Cæna

in amorem Bathylli ; neque ipse cula autem in summis ædibus esse abhorrebat talibus studiis, et civisolebant. Idem narrat Dio, LVII, le rebatur misceri voluptatibus 11, de Tiberio.

vulgi. >> 2. Interdum e pulvinari. Pulvi.

6. Corollaria , coronas, quas nar jam Cæsari fuerat datum, ut Plin. Hist. Nat. XXI, 2, auctor Noster Cæs. 76. Talis lectus Au est, initio dictas corollas propter gusto etiam sequentibusque Impe gracilitatem, mox el corollaria , ratoribus pro sede fuit; ne quis « postquam e lamina ærea tenui incum aliis de pulvinari Deorum in aurata aut inargentata dabantur. » spina Circi cogitet. Vide Claud. 4. Varro, de Ling. Lat., « Corolla

3. Aberat. In libris fere omnibus rium, si additur præterquam quod contra sensum, aderat.

debitum, vocabulum fictum a co4. Quo patrem Cæsarem, etc. rollis, quod hæ, quum placuerant Idem notat de M. Antonino Capito actores ,

in scena dari solitæ. » De linus, cap. 15 : « Fuit consuetudo his aliisque præmiis quæ victoriMarco, ut in Circensium specta- bus, in ludis diversi generis dabanculo legeret, audirelque, ac sub tur,cf. Panvin. de Ludis Circ. I, 16, scriberet. Ex quo quidem sæpe jo et Bulenger. de Theatro, I, 58.

« ΠροηγούμενηΣυνέχεια »