Εικόνες σελίδας
PDF
Ηλεκτρ. έκδοση

mus, et ego et mater tua exspiremus, et" de summa imperii sui populus Romanus periclitetur. Nihil interest, valeam ipse nec ne, si tu non valebis. Deos obsecro, ut te nobis conservent, et valere nunc et semper patiantur, si non populum Romanum perosi sunt. »

XXII. Excessum Augusti non prius palam fecit, quam Agrippa' juvene interemto. Hunc Tribunus militum custos appositus occidit, lectis codicillis, quibus, ut id faceret, jubebatur. Quos codicillos , dubium fuit , Augustusne’ moriens reliquisset, quo materiam tumultus post se subduceret; an nomine Augusti Livia, et ea, conscio Tiberio , an ignaro, dictasset. Tiberius 4 renuncianti Tribuno, factum esse, quod imperasset, « neque imperasse se , et redditurum eum Senatui rationem,» respondit ; invidiam scilicet in præsentia vitans. Nam mox silentio rem obliteravit.

XXIII. Jure' autem tribuniciæ potestatis coacto Se

1. Et de summa imperii, etc. exsilium ejus Senatusconsulto sanAbest de in Memm. probatque Ou- ciretur, perfecerat; ceterum, in dend. Mox pro si tu non valebis, nullius unquam suorum necem daCodd. alii, si tu inodo valebis. ravit; neque mortem nepoti pro

XXII. 1. Quam Agrippa juvene securitate privigni illatam, crediinteremto. Tacit. Annal. I, 6: « Pri bile erat. » mum facinus novi principatus fuit 3. An.... Livia , etc. Tacit. « ProPosthumi Agrippæ cædes , quem pius vero,

Tiberium ac Liviam, ilignarum inermumque quamvis fir lum metu, hanc novercalibus odiis, matus animo Centurio ægre con suspecti et invisi juvenis cædem fecit. n Conf. Dio, LVII, 3.

festinavisse. » 2. Augustusne moriens reliquis 4. Tiberius renuncianti Tribuno, set. Tacit. I. c. «Nihil de ea re Ti etc. Tacit. « Nuncianti Centurioni, berius apud Senatum disseruit; pa ut mos militiæ , factum esse, quod tris jussa simulabat, quibus præ- imperasset, neque imperasse sese, scripsisset Tribuno, custodia ap et rationem facti reddendam apud posito, ne cunctaretur Agrippam Senatum, respondit. » morte afticere, quandoque ipse su XXIII. 1. Jure autem tribuniciæ premum diem explevisset. Multa potestatis, etc. Usurpaverant Trisine dubio sævaque Augustus de buni pleb. jus cogendi Senatus, A. moribus adolescentis questus, ut

U. 300, M. Valerio et Sp. Virginio

[ocr errors]

natu, inchoataque’ allocutione, derepente velut impar dolori congemuit; utque non solum vox, sed et spiritus deficeret, optavit, ac perlegendum librum Druso filio tradidit. Illatum: deinde Augusti testamentum, non admissis signatoribus, nisi senatorii ordinis, ceteris extra Curiam signa agnoscentibus, recitavit per libertum. Testamenti initium fuit : « Quoniam sinistra4 Fortuna Caium et Lucium filios mihi eripuit, Tiberius Cæsar mihi ex parte

dimidia et sextante heres esto. » Quo et ipso aucta suspicio est opinantium, successorem ascitum eum necessitate magis, quam judicio, quando ita præfari non abstinuerit.

XXIV. Principatum, quamvis neque occupare' confestim, neque agere dubitasset, et statione militum, hoc est, vi et specie dominationis, assumta, diu tamen recusavit impudentissimo mimo; nunc adhortantes amicos

Coss., duce conaminis Icilio Tri tasset, etc. Tacit. Annal. I, 7: « debuno. Auctor Dio, X, 31. Marcus functo Augusto , signum prætoriis Varro apud Gell. XIV, 8,

& Nam

cohortibus ut Imperator dederat; el Tribunis pleb. Senatus habendi excubiæ, arına, cetera aulæ; miles jus erat. » Convocati a Tribunis pl. in Forum, miles in Curiam comiSenatus exempla sunt apud Dion. tabatur; literas ad exercitus, tanXLI, 15, et LX, 16, ad ann. 795. quam adepto principatu, misit; Vide Fabric. ad eumdem Dion. nusquanı cunctabundus, nisi quum LVI, 47.

in Senatu loqueretur. » Hoc est age2. Inchoataque allocutione. Ad

re, exercere, principatum, Conf. dunt vett. editt. de Republica, quod Dio, LVII, 2. De voc. species vide ortum ex sequente derepente.

3. Illatum deinde Augusti testa 2. Impudentissimo mimo. Ita mentum, etc. Conf. ad Aug. cap. emendavit vulgarem lectionem im-, 101, et locos ibi allatos. Per liber pudentissimo animo Gronovius, pro-. tum. Polybium , Augusti libertum, bantibus Dukero ad Flor. II, 14, qui partim testamentum scripse 3, Ernest. et Wolfio ad h. I. Si slarat, nominat Dio.

ret hæc scriptura, interpungendum 4. Sinistra Fortuna. In aliis Co saltem esset cum plerisque edd. et dicibus, atrox Fortuna.

Oudend. post recusavit, jungendaXXIV. 1. Quamvis neque occu

que impudentissimo animo.... inn ure con festim, neque agere dubi crepans. Falsain enim daret senten

ad Cæs. 77

increpans, ut ignaros, quanta bellua esset imperium ; nunc precantem Senatum, et procumbentem sibi ad genua, ambiguis responsis et callida cunctatione suspendens : ut quidam patientiam rumperent, atque unus in tumultu proclamaret, « Aut agat, aut desistat:» alter coram exprobraret, « Ceteros, quod polliciti sint, tarde præstare : sed ipsum, quod præstet , tarde polliceri. » Tandem quasi coactus, et querens, « miseram et onerosam injungi sibi servitutem,» recepit imperium; nec tamen aliter, quam ut, depositurum se quandoque, spem faceret. Ipsius 4 verba sunt: « Dum veniam ad id tempus, quo vobis æquum possit videri, dare vos aliquam senectuti meæ requiem.

XXV. Cunctandi causa erat metus undique imminentium discriminum : ut sæpe, « lupum' se auribus tenere,» diceret. Nam et servus Agrippæ, Clemens nomine, non contemnendam manum in ultionem domini compararat: et? L. Scribonius Libo, vir nobilis, res novas clam molie

tiam illud; nam non revera recusavit , sed recusare tantum simulavit. Sed ita etiam inepta esset ver borum ambages in impudentissimo animo, pro impudentissime.

3. Nunc precantem Senatum.... suspendens. Tacit. A.I,11:« Plus in oratione dignitatis quam fidei erat; Tiberioque etiam in rebus, quas non occuleret, seu natura, sive assuetudine, suspensa semper et obscura verba; tunc vero nitenti, ut sensus suos penitus abderet, in incertum et ambiguum magis implicabantur. » Cf. Dio, LVII, 1 et 2.

4. Ipsius verba sunt, etc. Conf. Dio, LVII, 8. Post sunt additur vulgo hæc, quod delevimus cum optimis Codd. et Oudendorpio. XXV. I.

Lupum se auribus

re. Terent. Phormion. III, 2, 21,

...quod aiunt, Auribus teneo lupum, Nam

neque quomodo a me amittam, invenio, neque,

uti retineam, scio; ubi Donat. dat proverbium Græcum, των ωτών έχω τον λύκοι, ούτ' ixuv, our equivas dúrenses, ubi interpretatio ab eo , ex quo

Donatus hausit, addita videtur, quemadmodum etiam in Terentio versus Nam neque.... scio spurius a Bentleio judicatur.

2. Nam et servus.... Clemens nomine, etc. Rem narrant Tacit. II, 39 seq. Dio, LVII, 16, ad ann. 769.

3. Et L. Scribonius Libo, etc. Tacit. II, 27 seq. a quo dicitur Libo Drusus e familia Scriboniorum; Dio, LVII, 15. Res et ipsa ad ann. 769 pertinet.

batur: et4 duplex seditio militum, in Illyrico et in Gerinania, exorta est. Flagitabants ambo exercitus multa extra ordinem : ante omnia, ut æquarentur stipendio prætorianis. Germaniciani quidem etiam Principem detrectabant, non a se datum, summaque vi Germanicum, qui tum iis præerat, ad capessendam Rempublicam perurgebant, quamquam obfirmate resistentem. Quem maxime casum timens , partes sibi, quas Senatui liberet , tuendas in Republica depoposcit : quando? universæ sufficere solus nemo posset, nisi cum altero, vel etiam cum pluribus. Simulavit et valetudinem, quo æquiore animo Germanicus celerem successionem , vel certe societatem principatus, opperiretur. Compositis seditionibus, Cle

4. Et duplex seditio militum , ad Cæs. cap. 26 de militum stipenete. Vtramque Tacitus Annal. lib. I dio notata. De seditione legionum narrat; Pannonicam nempe trium Pannonicarum vide etiam Dion. legiopum cap. 16 ad 30; Germani- LVJI, 4. cam octo legionum eap. 31 ad 50, 6. Germaniciani quidem, etc. lia ad ann. 767.

optimieditores interpunxerunt pro, 5. Flagitabant..... prætorianis. a ut æquarentur stipendio prætoFlagitabant, auctore Tacit. A, I, 17, rianisGermaniciani. Quidam etiam, « ut singulos denarios mererent ; etc. » aliisque scripturæ vitiis, quæ sestusdecimus stipendii annus fi enurierata vide apud Burm. et Ounem afferret; ne ultra sub vexillis dendorp. Germaniciani sunt militenerentur, sed iisdem in castris tes legionum, in Germania bellaripræmium pecunia solveretur. An

tium. Eutrop. VII, 11, a Germaniprætorias cohortes , quæ binos de cianis exercitibus. Ita Illyriciani et narios acciperent, quæ post sede Urbaniciani dicuntur. De seditione cim annos penatibus suis reddan- præter Tacitum, 1, 31 seq. cf. Dio, tur, plus periculorum suscipere? LVII, 5. — Quamquam obfirmate etc. » ronf. cap. 26, ubi : «Clemens resistentem. Tacit. cap. 34, « Sed Centurio orditur de missione a se Germanicus, quanto summæ spei decim annis ; de præmüs finitæ mi- propior, tanto impensius pro T'ia' litiæ ; ut denarius diurnum stipen- berio niti, etc. » dium foret; ne veterani sub vexillo 7. Quando universæ sufficere.... haberentur. - Non prorsus igitur vel etiam cum pluribus. Tacit. I, æquari stipendio prælorianis volue « in civitate , lot illustribus virunt, quum ü binos denarios acci ris subnixa, non ad unüm' omnia perent, ipsi singulos postalarent. deferrent; plurés facilius munia Vide interprett, ad Tacioum. Conf. Reipubl. sociatis laboribus exsecu

il,

mentem quoque fraude deceptum redegit in potestatem. Libonem, ne quid in novitate acerbius fieret, secundo demum anno in Senatu coarguit, medio temporis spatio tantum cavere contentus. Nam et inter Pontifices sacrificanti simul pro 1° secespita plumbeum cultrum subjiciendum curavit : et "I secretum petenti, non nisi adbibito Druso filio, dedit: dextramque obambulantis, veluti incumbens, quoad perageretur sermo, continuit.

XXVI. Verum liberatus metu, civilem' admodum inter initia , ac paulo minus quam privatum egit. Ex plurimis maximisque honoribus, præter paucos et modicos non recepit. Natalem suum, plebeiis incurrentem Circensibus, vix unius bigæ adjectione honorari passus est.

turos; » verba Tiberii in Senatu

ficesque ad sacrificia utebantur. » fuisse dicit. Cf. Dio, LVII, 2. Imaginem exhibet de la Chausse, de

8. Fraude deceptum. Tacit. II, Insign. Pont. Max. Tab. 7 (Thes. 40: « dat negotium Sallustio Cri

Græv. tom. V., pag. 316). spo;

ille e clientibus duos (quidam II. Secretum ; Gallice nos, un milites fuisse tradųpt) deligit, at entretien secret. que hortatur, simulata conscien

XXVI. 1. Civilem agere,

memitia adeant, offerant pecuniam, nisse, civem se cum civibus verfidem atque pericula polliceantur. sari, et paulo minus quam privaExsequuntur, ut jussum erat : dein tum i. e. tantum non privatum. Cf. speculati noctem incustoditam, ac

Dio, LVII, 7. cepta idonea manu , vinctum, clau 2. Natalem suum ; XVI Kal. Dec. so ore, in Palarium traxere, etc.» vide c.5.–Vix unius bigæ adjectioConf. Dion. supra cit.

ne, etc. Ne id quidem permissum 9. In novitate; quum

adhuc no fuisse scribit Dio, LVII, 8; et sevus esset princeps, neque satis fir

rius etiam tales honores non admaretur imperium. - Secundo de misisse Tiberium, narrat idem, mum anno; ann. 769, quum im- LVIII, 12, ad ann. 784. — Plebeii perium adeptus esset ann. 767. Vi autem Circenses , distinguendi a de Tacit. et Dion. locis supra ci- magnis sive Romanis, de quibus tatis.

dictum ad August. cap. 23, ede10. Secespita. Festus dicit fuisse bantur ab Ædilibus plebis in Circo « cultrum oblongum, manubrio ro Flaminio, mense Novembri medio, tundo, eburneo, solido, vincto ad ut adeo in Tiberii diem natalem capulum auro, argentoque,

fixum inciderent. Plura de üs vide apud clavis æneis, ære Cyprio, quo Fla- Bulenger. de Circo Roman. (Thes. mines, Flaminicæ virgines , Ponti tom. IX, pag. 613).

« ΠροηγούμενηΣυνέχεια »