Εικόνες σελίδας
PDF
Ηλεκτρ. έκδοση

এমন কি দুই রাশি আছে যে তাহাদের পরস্পরের ঘাত তাহাদের বর্গান্তরের সহিত সমান হইবে ও তাহাদের বর্গযােগ পরসপরের ঘনান্তরের সহিত সমান হইবে।

Law.

Morning Paper. कश्चिद्ब्राह्मणः सत्यपि ब्राह्मणोपुत्र वैश्यापुत्राय प्रतिग्रहलब्धां भुवं दत्तवान् । अथोपरते पितरि ब्राह्मणीपुत्रे बलानोक्तुमुपक्रममाणे वैश्यापुत्रोनरपतये व्यजिज्ञपत् । अथ विज्ञापितेन राज्ञा कोदृशोव्यवहारः प्रवर्तनीयः ।

सभ्यैरन्यायं बोधितोटपि नरपतिर्यद्यन्यथा करोति तदा राज्ञोदोघोभवत्युत सभासदामुतानियुक्तानाम् ।

कस्यचिद्ब्राह्मणस्य चत्वारः पुत्राः सन्ति तेष्वेकः परिणीतायां ब्राह्मण्यामुत्पन्नः द्वौ क्षत्रियासम्भतावन्यः शूद्रासमुद्भूतः कन्याश्चासंस्कृता स्तिसस्ताखेका खजातीयायामुत्पन्ना इतरे च वैश्यायामुत्पन्ने परलोकमुपगते धनिनि तदीय धने कीदृश्यंशकल्पना मिताक्षरासम्मता।

देवदत्तकृतं नई सेतुं संस्कर्त कामस्य हरिदासस्य किं कर्त्तव्यं अथ कस्मैचिदनिवेद्य सेतुं संस्करोति तदासी सेतुफलभागभवति न वा । किञ्चानिवेद्य क्षेत्रवामिने यदि कश्चित्परक्षेत्र सेतुं प्रवर्त्तयेत्तदा क्षेत्रखामिसेतुप्रवर्तकयोः कः सेतुफलभाग्भवतीति ।

Afternoon Paper. राज्ञा कीदृशदूतोनियोक्तव्यः दूतविनियोगस्य किं प्रयोजनं । किञ्च कामसमुत्यानि व्यसनानि कियन्ति कियन्ति वा क्रोधजानि कानि वा तेषामभिधानानि ।

कृत्वञ्चारविधं कर्म पञ्चवर्गच तत्त्वतः ।
अनुरागापरागौ च प्रचारं मण्डलस्य च ॥

इत्यस्य कुलूकभट्टसम्मता व्याख्या लिख्यताम् ।

केनोपायेन प्रणिधीनामन्तःपुरस्त्रीणाञ्च चेरितमवगन्तव्यं किञ्च क्षीणधनोटपि न्यायानुवर्ती नरपतिः श्रोत्रियात्करमादातुमर्हति नवा।

कश्चित् किश्चिदृणं कृत्वापरतः । अथोत्तमर्णविज्ञापितेन रा. ज्ञाधमर्णपुत्रपौत्रयोषिद्ग्राहाणां मध्ये कऋणं दापनीयः ।

Logic.

FIRST CLASS.

Morning Paper. सांख्यमते प्रधानं चेतनमचेतनंवा तस्य चेतनत्वे त्रिगुणमविवेकि विषयः सामान्यमचेतनं प्रसवधर्मि। व्यक्तं तथा प्रधानमिति कथं सङ्गच्छते अचेतनत्वे च कथमस्य प्रसवधर्मित्वं प्रसवधर्मितायाहि चेतनप्रयत्नसापेक्षत्वात् चेतनारिक्त च प्रयत्नस्यासम्भवित्वात् नहि चेतनप्रयत्ननिरपेक्षा मत्तिका घटादिकमुत्पादयतीत्युभयथापि दोष स्तत् किमिह समाधानमिति ।

सवा एघपुरघोटनरसमयइत्यादिश्रुतेः स्थूलोहं कृशोऽहं गौरोटहं खोटहमित्यादिप्रतीतेश्च कायाकारपरिणतोभूतविशेषएवात्मा तथाच नासौ नित्योनापि विभुरिति चार्वाकविप्रतिपत्ता किमुत्तरं नैयायिकानाम्।

न्यायमते कर्ट त्वादोनामात्मरत्तित्वखोकारात् प्रकृतेः क्रियमाणानि गुणैः कर्माणि सर्वशः अहवारविमृमात्मा कर्ताहमिति मन्यतइत्येतद्भगद्दाक्यं कथं सङ्गच्छते नहि नाभ्युपगमाप्तवचनस्य ।

सांख्यमते उपमानस्य प्रामाण्यमस्ति न बा अस्ति चेत्तटूणनावसरे कथं नाल्लिखितं नास्ति चेदोसादृश्यज्ञानानन्तरं कथं गवयपदवाच्यताग्रहइति।

[graphic]

Afternoon Paper. के नामेश्वरसाक्षात्कारस्य मोक्षहेतुत्वं मन्यन्ते के च परमात्मनः सुखसम्बन्धाभावमभिदधानाः खात्मसाक्षात्कारस्यापवर्गहेतुतां खीकुवन्ति नैयायिकैरेतन्मतमादृतं न वा नोचेत् किं कारणमनादरस्य ।

अविद्यारूपोपाध्यवच्छिन्नस्य ब्रह्मणोठविद्यारूपोपाधिविगमरव कैवल्यमिति केषां मतं कथं बा तन्मतमनादृतं नैयायिकैः।

सिद्धयः किंखरूपाः कतिविधाश्च कानि वातासामभिधानानि विनोपदेशादिना प्राग्भवीयाभ्यासवशात्तत्त्वस्य खयमूहनं यत् सा सिद्धि रूहइत्यादि दानञ्च सिद्धिहेतुः धनादिदानेनाराधितोज्ञानी ज्ञानं प्रयच्छतीत्येतदन्तं यावत् कस्य व्याख्यानं कथम्बा वाचस्पतिमिश्रेनास्मिन् कृतः कटाक्षः किमिति बा न तत्रोवाटितोदोषः ।

दृश्वदानुश्रविकः सह्यविशुद्धिक्षयातिशययुक्तः तद्दिपरीतः श्रेयान् व्यक्ताव्यक्तज्ञविज्ञानादित्यस्य वाचस्पतिमिश्रसम्मता व्याख्या लिख्यताम्।

SECOND CLASS.

Morning Paper. नैयायिकैरीपत्तेः प्रामाण्यं कथं न खीक्रियते तदनभ्युपगमे यत्र ज्योतिशास्त्राद्देवदत्तस्य शतवर्षजोवित्वमवगतं तत्र एहासतोरस्य वहिः सत्त्वं केन प्रमाणेन साधनीयम् अनुमानेनचेत् कीदृशोऽत्रानुमानप्रकारइति।

शूद्वीपमानयो व एथक्प्रामाण्यमिष्यते । अनुमानगतार्थत्वादित्यस्य कोटर्थः । किञ्च लक्षणायाः किं लक्षणं का च युक्तिस्तत्खीकारे नैयायिकानां कश्चालङ्कारिकाभिमतलक्षणातोटस्याविशेषः ।

दीर्घशष्कुलीभक्षणादौ घ्राणरासनस्पार्शनचाक्षुषश्रावणज्ञानानां योगपद्यान्मनोनकमित्यत्र किमुत्तरं नैयायिकानाम् ।

अनिमित्ततोभावोत्पत्तिः कण्टकतैक्षणादिदर्शनादिति चाबाक विप्रतिपत्तो कच्चिदस्ति किमपि समाहितं भगवद्भिरक्षचरणैः ।

Afternoon Paper. केनाखरसेन भ्रमभिन्नं ज्ञानमिति प्रथमलक्षणपरिहार तहति तत्यकारकं ज्ञानमिति द्वितीयलक्षणानुसरणं द्वितीयलक्षणा

नुसरणे च कपालादौ संयोगादिना घटादिज्ञानेतियामिः कथं वार्यतइति।

साथ्यवदन्यात्तित्वमिति व्याप्तिलक्षणे समवाय सम्बन्धन वहि. मतोवरवयवादन्यस्मिन्महानसादौ धूमस्य सत्त्वादयाप्तिः धूमवान्वहेरित्यत्र च साध्यवदन्यस्मिन् दादौ वत्तित्वाभावादतिव्याप्तिश्च ते कथं वारणीये द्वितीयलक्षणानुसरणस्य वा किं प्रयोजनम्।

चेरेन्द्रियार्थाश्रयः शरीरमित्यस्य सूत्रस्य विश्वनाथभट्टाचार्यसम्मता व्याख्या लिख्यताम्।

तदव्यन्तविमोक्षोपवर्ग इत्यस्य सूत्रस्यार्थी लिख्यतां किच्च एतत्सूत्रस्थतत्पदेन किं परामय्यत इति।

Essay. रोषक्षमयोर्दोषगुणे गद्येन वर्णय ।

Poetical Essay. लोभसन्तोषयोर्दोषगुणैपद्येन वर्णय ।

Bengali Essay. . দেশীয়ভাষায় পরিশ্রমের ফল বর্ণনা কর।

JUNIOR SCHOLARSHIPS, 1851.

ALANKAR CLASS.

Literature.

Morning Paper. सुतान यूयं किमु तस्य राज्ञः सुयोधनं वा न गुणैरतीताः । यस्यक्तवान् वः स वृथा बलादा मोहं विधत्ते विषयाभिलाषः ॥ जहातु नैनं कथमर्थसिद्धिः संशय्य कर्णादिषु तिष्ठते यः । असाधुयोगाहि जयान्तरायाः प्रमाथिनीनां विपदा पदानि । पथश्चतायां समिती रिपूणां धयां दधानेन धुरं चिराय । त्वया विपत्खप्यविपत्तिरम्यमाविष्कृतं प्रेम परं गुणेषु ॥ विधाय विध्वंसमनात्मनीनं शमैकरतेर्भवतश्छलेन । प्रकाशितत्वन्मतिशीलसाराः कृतोयकारा इव विदिषस्ते ॥ लभ्या धरित्रो तव विक्रमेण न्यायांश्च वीर्यास्त्रबलैर्विपक्षः । अतः प्रकर्षाय विधिविधेयः प्रकर्षतन्त्राहि रणे जयश्रीः ॥

एषां व्याख्या लिख्यताम्।

Afternoon Paper. राजा । अयं कस्मादिक्रम्य न एहीतः ।

चाणक्यः । वृघल राक्षसः खल्वसा विक्रम्य निग्राह्यमाणः स्वयं वा विनश्येत् युष्मद्बलानि वा विनाशयेत् एवं सत्युभयथापि दोषः ।

पथ्य। सहि भशमभियुक्तोयधुपेयादिनाशं ननु वृषल वियुक्तस्तादृशेनासि पुसा । अथ तव बलमुख्यान्नाशयेत् सापि पोडा वनगजइव तस्मात् सोटभ्युपायैर्विनेयः ॥ राजा । न शकुमोवयमार्यस्य वाचा वाचमतिशयितुं सर्वथा घमात्यराक्षसरवात्र प्रशस्यते ।

N

« ΠροηγούμενηΣυνέχεια »