Εικόνες σελίδας
PDF
Ηλεκτρ. έκδοση

ενθένδε ακόντων Αθηναίων έμε απιέναι ως εγώ περί πολλου ποιούμαι πείσαι σε ταύτα πράττειν, αλλά μή άκοντος.και όρα δε δή της σκέψεως την αρχήν, εάν σοι ικανώς λέγηται, και πειρώ αποκρίνεσθαι το ερωτώμενον, ή αν μάλιστα οΐη. ΚΡ. Αλλά πειράσομαι.

Χ. ΣΩ. Ουδενί τρόπω φαμέν εκόντας αδικητέον είναι, 8 ή τινι μεν αδικητέον τρόπο, τινί δε ού; ή ουδαμώς τό γε άδικείν ούτε αγαθόν ούτε καλόν, ως πολλάκις ημίν και έντώέμπροσθεν χρόνωώμολογήθη; όπερ και άρτι ελέγετο. ή πάσαι ημίν εκείναι αι πρόσθεν ομολογίαι εν ταϊςδε ταϊς ολίγαις ημέραις εκκεχυμέναι εισί,5 και πάλαι, ώ Κρίτων, άρα τηλικοίδε γέροντες άνδρες προς αλλήλους σπουδή διαλεγόμενοι ελάθομεν ημάς αυτούς παίδων ουδεν διαφέροντες και η παντός μάλλον ούτως έχει, ώςπερ τότε ελέγετο ημίν ; είτε φασίν οι πολλοί είτε μή, και είτε δεί ημάς έτι τώνδε χαλεπώτερα πάσχειν είτε και πραότερα, όμως το γε άδικείνα τα αδικούντι και κακόν και αισχρόν τυγχάμει όν παντί τρόπω; φαμέν, ή ού; ΚΡ. Φαμέν. ΣΩ. Ουδαμώς άρα δεί άδικεϊν. ΚΡ. Ου δητα. ΣΩ. Ουδε άδικούμενον άρα ανταδικείν, ώς οι πολλοί οίονται, επειδή γε ουδαμώς δεί άδικεϊν. ΚΡ. Ου φαίνεται. ΣΩ. Τί δε δή; κακουργείν δεί, ώ Κρίτων, ή ού; ΚΡ. Ού δεί δή που, ώ Σώκρατες. ΣΩ. Τί δέ; αντικακουργείν κακώς πάσχοντα, ως οι πολλοί φασι, δίκαιον, ή ου δίκαιον; ΚΡ.Ουδαμώς. ΣΩ.Το γάρ που κακώς ποιείν ανθρώπους του αδικείν ουδεν διαφέρει. ΚΡ. 'Αληθή λέγεις. ΣΩ. Ούτε άρα ανταδικείν δει ούτε κακώς ποιείν ουδένα ανθρώπων, ουδ' αν οτιούν πάσχη υπ' αυτών, και όρα, ώ Κρίτων, ταύτα καθομολογών, όπως μη παρά δόξαν ομολογής. οίδα γάρ, ότι ολίγοις τισι

[ocr errors]

ταύτα και δοκεί και δόξει. οίς ούν ούτω δέδοκται και οις μή, τούτοις ουκ έστι κοινή βουλή, άλλ' ανάγκη τούτους άλλήλων καταφρονείν, όρωντας τα αλλήλων βουλεύματα. σκόπει δη ούν και συ ευ μάλα, πότερον κοινωνείς και ξυνδοκεί σοι: και αρχώμεθα εντεύθεν βουλευόμενοι, ώς ουδέποτε ορθώς έχοντος ούτε του αδικείν ούτε του ανταδικείν ούτε κακώς πάσχοντα αμύνεσθαι αντιδρώντα κακώς ή αφίστασαι και ου κοινωνείς της αρχής; εμοί μέν γάρ και πάλαι ούτω και νύν έτι δοκεί, σοι δ' εί πη άλλη δέδοκται, λέγε και δίδασκε. ει δε εμμένεις τους πρόσθεν, το μετά τούτο άκουε. ΚΡ. 'Αλλ' εμμένω τε και ξυνδοκεί μοι αλλά λέγε. ΣΩ. Λέγω δή αυτό μετά τούτο, μάλλον δ' ερωτώ: πότερον & άν τις ομολογήση τα δίκαια όντα ποιητέον ή εξαπατητέον; ΚΡ. Ποιητέον.

ΧΙ. ΣΩ. Έκ τούτων δή άθρει.: απιόντες ενθένδε ημείς μή πείσαντες την πόλινό πότερον κακώς τινας ποιούμεν, και ταυτα οθς ήκιστα δεί, ή ού; και εμμένομεν οίς ώμολογήσαμεν δικαίοις° ουσιν, ή ού; ΚΡ. Ουκ έχω, ώ Σώκρατες, αποκρίνασθαι πρός ο έρωτάς: ου γάρ έννοώ. ΣΩ. 'Αλλ' ώδε σκόπει. ει μέλλουσιν ημίν ενθένδε είτε αποδιδράσκειν, είθ' όπως δεί όνομάσαι τούτο, ελθόντες οι νόμοι και το κοινόν της πόλεωςθ επιστάντες έρoιντο. Είπέ μοι, ώ Σώκρατες, τι έν να έχεις ποιεϊν και άλλο τι ή τούτω τω έργω, ώ επιχειρείς, διανοεί τούς τε νόμους ημάς απολέσαι και ξύμπασαν την πόλιν το σον μέρος ;8 ή δοκεί σοι οθόν τε έτι εκείνην την πόλιν είναι και μη ανατετράφθαι, έν ή αν αι γενόμεναι δίκαι μηδεν ισχύωσιν, άλλ' υπό ιδιωτών άκυροί τε γίγνωνται και διαφθείρωνται; Τι έρούμεν, ώ Κρίτων, πρός ταύτα και άλλα τοιαύτα ; πολλά γαρ άν τις έχοι, άλλως τε και ρήτωρ, είπεϊν

f

h

;

[ocr errors]

υπέρ τούτου του νόμου απολλυμένου, δς τάς δίκας τας δικασθείσας προστάττει κυρίας είναι. ή έρούμεν προς αυτούς, ότι Ήδίκει γαρ ημάς η πόλις* και ουκ ορθώς την δίκην έκρινε; Ταύτα ή τί έρούμεν; ΚΡ. Ταύτα νή Δί', ώ Σώκρατες.

XII. ΣΩ. Τί ούν, αν είπωσιν οι νόμοι, Ω Σώκρατες, ή και ταυτα ώμολόγητο ημίν τε και σοί, ή εμμένειν ταϊς δίκαις αίς αν η πόλις δικάζη; εί ούν αυτών θαυμάζουμεν λεγόντων, ίσως αν είπoιεν, ότι Ώ Σώκρατες, μη θαύμαζε τα λεγόμενα, αλλ' αποκρίνου, επειδή και είωθας χρήσθαι τω έρωτών τε και αποκρίνεσθαι. φέρε γάρ, τί εγκαλών ημίν τε και τη πόλει επιχειρείς ημάς απολλύναι; ου πρώτον μέν σε εγεννήσαμεν ημείς, και δι' ημών ελάμβανε την μητέρα σου ο πατηρ και έφύτευσέ σε; φράσον ούν, τούτοις ημών, τους νόμους τους περί τους γάμους μέμφει τι ως ου καλώς έχουσιν; Ου μέμφομαι, φαίην άν. Αλλά τους περί τήν του γενομένου τροφήν τε και παιδείαν, εν ή και συ έπαιδεύθης; ή ου καλώς προςέταττον ημών οι επί τούτοις τεταγμένοι νόμοι, παραγγέλλοντες τω πατρίτο σώσε ένα μουσική και γυμναστική παιδεύεις; Καλώς, φαίην άν. Είεν. επειδή δε έγένου τε και εξετράφης και επαιδεύθης, έχoις αν ειπείν πρώτον μεν, ώς ουχί ημέτερος ήσθα και έκγονος και δούλος, αυτός τε και οι σοι πρόγονοι;» και εί τούθ' ούτως έχει, άρ' έξ ίσου οίει είναι σοι το δίκαιον και ημίν, και άττ' άν ημείς σε επιχειρώμεν ποιείν, και συ ταύτα αντιποιείν οίει δίκαιον είναι; ή προς μεν άρα σοι τον πατέρα ουκ εξ ίσου ήν το δίκαιον και προς τον δεσπότην, ει σοι ών ετύγχανεν, ώςτε, άπερ πάσχους, ταύτα και αντιποιείν, ούτε κακώς άκούοντα αντιλέγειν ούτε τυπτόμενον αντιτύπτειν ούτε άλλα τοιαύτα πολ.

d

h

m

λά προς δε την πατρίδα άρα και τους νόμους εξέσται σοι, ώστε, εάν σε επιχειρώμενημείς απολλύναι δίκαιον ηγούμενοι είναι, και συ δε ημάς τους νόμους και την πατρίδα καθ' όσον δύνασαι επιχειρήσεις ανταπολλύναι, και φήσεις ταύτα ποιών δίκαια πράττειν, και τη αληθεία της αρετής επιμελόμενος; ή ούτως ει σοφός, ώςτε λέληθέ σε, ότι μητρός τε και πατρός και των άλλων προγόνων απάντων τιμιώτερόν έστι πατρίς και σεμνότερον και αγιώτερον και εν μείζονι μοίρα και παρά θεούς και παρ' ανθρώπους τους νούν έχουσι, και σέβεσθαι δεί και μάλλονυπείκειν και θωπεύειν πατρίδα χαλεπαίνουσαν ή πατέρα, και η πείθειν, ή ποιείν & αν κελεύη, και πάσχειν, εάν τι προςτάττη παθεϊν, ήσυχίαν άγοντα, εάν τε τύπτεσθαι εάν τε δείσθαι, εάν τε εις πόλεμον άγη τρωθησόμενον ή αποθανούμενον, ποιητέον ταύτα, και το δίκαιον ούτως έχει, και ουχί υπεικτέον, ουδε αναχωρητέον, ουδε λειπτέον την τάξιν, αλλά και εν πολέμω και εν δικαστηρίων και πανταχού ποιητέον & αν κελεύη η πόλις και η πατρίς, ή πείθειν αυτήν ή το δίκαιον πέφυκε:P βιάζεσθαι δ' ουχ όσιον ούτε μητέρα ούτε πατέρα, πολύ δε τούτων έτι ήττον την πατρίδα. Τί φήσομεν προς ταύτα, ώ Κρίτων ; αληθή λέγειν τους νόμους, ή ού; ΚΡ. "Έμοιγε δοκεί.

XIII. ΣΩ. Σκόπει τοίνυν, ώ Σώκρατες, φαϊεν αν ίσως οι νόμοι, ει ημείς ταύτα αληθή λέγομεν, ότι ου δίκαια ημάς επιχειρείς δράν & νύν επιχειρείς, ημείς γάρ σε γεννήσαντες, εκθρέψαντες, παιδεύσαντες, μεταδόντες απάντων ων οίοί τ' ημεν καλών σοι και τους άλλοις πάσι πολίταις, όμως προαγορεύομεν τω εξουσίαν πεποιηκέναι° Αθηναίων το βουλομένω, επειδάν δοκιμασθή και ίδη τα εν τη πόλει πράγματα και ημάς τους νόμους, ώ αν μη αρέσκωμεν ημείς, εξείναι λα

C

[ocr errors]

βόντα τα αυτού απιέναι όποι αν βούληται. και ουδείς ημών των νόμων εμποδών έστιν ουδ' απαγορεύει, εάν τέ τις βούληται υμών εις αποικίαν ιέναι, ει μή αρέσκοιμεν ημείς τε και η πόλις, εάν τε μετοικείν άλλοσέ ποι ελθών, ιέναι εκείσε, όποι αν βούληται, έχοντα τα αυτού. Ας δ' αν υμών παραμείνη, ορών όν τρόπον ημείς τάς τε δίκας δικάζομεν και τάλλα την πόλιν διοικούμεν, ήδη φαμέν τούτον ώμολογηκέναι έργω ημϊν και αν ημείς κελεύωμεν ποιήσειν ταύτα, και τον μη πειθόμενον τριχη φαμεν αδικείν, ότι τε γεννήταις ουσιν ημίν ου πείθεται, και ότι τροφεύσι, και ότι ομολογήσας ή μην πείθεσθαι ούτε πείθεται ούτε πείθει ημάς, ει μη καλώς τι ποιούμεν, προτιθέντων ημών, και ουκ αγρίως επιταττόντων ποιείν & αν κελεύωμεν, αλλά έφιέντων δυεϊν θάτερα, ή πείθειν ημάς, ή ποιείν, τούτων ουδέτερα ποιεί.

XIV. Ταύταις δή φαμεν και σέ, ώ Σώκρατες, ταϊς αιτίαις ενέξεσθαι, είπερ ποιήσεις & επινοείς, και ουχ ήκιστα Αθηναίων σέ, αλλ' εν τοις μάλιστα. Ειούν εγώ είπoιμι, διά τί δή; ίσως άν μου δικαίως καθάπτοιντο, λέγοντες, ότι εν τοις μάλιστα 'Αθηναίων εγώ αυτούς ώμολογηκώς τυγχάνω ταύτην την ομολογίαν. φαϊεν γάρ αν ότι "Ω Σώκρατες, μεγάλα ημίν τούτων τεκμήριά έστιν, ότι σου και ημείς ήρέσκομεν και η πόλις» ου γάρ άν ποτε των άλλων Αθηναίων απάντων διαφερόντως εν αυτή επεδήμεις, ει μή σου διαφερόντως ήρεσκε, και ούτ' επί θεωρίαν πώποτε εκ της πόλεως εξήλθες, ότι μή άπαξ εις Ισθμόν, ούτε άλλοσε ούδαμόσε, ει μή που στρατευσόμενος, ούτε άλλην αποδημίαν εποιήσω πώποτε, ώςπερ οι άλλοι άνθρωποι, οιδ' επιθυμία σε άλλης πόλεως ουδ' άλλων νόμων έλαβεν είδέναι, αλλά ημείς σοι ικανοί ήμεν και η

b

f

« ΠροηγούμενηΣυνέχεια »