Εικόνες σελίδας
PDF
Ηλεκτρ. έκδοση

h

i

m

άνδρες Αθηναίοι, ταύτην την φήμην κατασκεδάσαντες, οι δεινοί εισί μου κατήγοροι οι γάρ ακούοντες ηγούνται τους ταυτα ζητούντας ουδέ θεούς νομίζειν. έπειτα εισιν ούτοι οι κατήγοροι πολλοί και πολύν χρόνον ήδη κατηγορηκότες, έτι δε και εν ταύτη τη ηλικία λέγοντες προς υμάς, έν ή αν μάλιστα έπιστεύσατε, παίδες όντες, ένιοι δ' υμών και μειράκια, ατεχνώς ερήμην κατηγορούντες,* απολογουμένου ουδενός. και δε πάντων αλογώτατον, ότι ουδε τα ονόματα οδόν τε αυτών ειδέναι και είπείν, πλήν εί τις κωμωδοποιος τυγχάνει ών. όσοι δε φθόνο και διαβολή χρώμενοι' υμάς ανέπειθον, οι δε και αυτοι πεπεισμένοι άλλους πείθοντες, ούτοι πάντες απορώτατοί εισιν ουδέ γάρ αναβιβάσασθαι οιόν τ' έστιν αυτών ενταυτοί ουδ' ελέγξαι ουδένα, άλλ' ανάγκη ατεχνώς ώςπερ σκιαμαχεϊν απολογούμενόν τε και ελέγχειν μηδένος αποκρινομένου. Άξιώσατε ούν και υμείς, ώςπερ εγώ λέγω, διττούς μου τους κατηγόρους γεγονέναι, ετέρους μεν τους άρτι κατηγορήσαντας, ετέρους δε τους πάλαι, ους εγώ λέγω. και οιήθητε δείν προς εκείνους πρώτόν με απολογήσασθαι και γάρ υμείς εκείνων πρότερον ηκούσατε κατηγορούντων, και πολύ μάλλον ή τώνδε τών ύστερον.

Είεν. απολογητέον δή, Ρ ώ άνδρες Αθηναίοι, και επιχειρητέον υμών εξελέσθαι την διαβολήν, ήν υμείς εν πολλώ χρόνω έσχετε, ταύτην εν ούτως ολίγω χρόνω. βουλοίμην μέν ούν αν τούτο ούτω γενέσθαι, εί τι άμεινον και υμίν και εμοί, και πλέον τι με ποιήσαι απολογούμενον· οίμαι δε αυτό χαλεπόν είναι, και ου πάνυ με λανθάνει οδόν έστιν. όμως τούτο μεν τω όπη τω θεώ φίλον, το δε νόμω πειστέον και απολογητέον.

III. Aναλάβωμεν ούν εξ αρχής, τίς η κατηγορία εστίν, εξ ης ή έμή διαβολή γέγονεν, ή δή και πιστεύων Μέλητός με εγράψατο της γραφής ταύτην. Είεν. τί δή λέγοντες διέβαλλον οι διαβάλλοντες; ώςπερ ούν κατηγόρων την αντωμοσίαν δεί αναγνώναι αυτών.» Σωκράτης αδικεί και περιεργάζεται ζητών τά τε υπό γης και τα επουράνια, και τον ήττω λόγον κρείττω ποιών, και άλλους ταύτα ταύτα διδάσκων. Τοιαύτη τίς έστι: ταύτα γάρ έωράτε και αυτοί εν τη Αριστοφάνους κωμωδία, Σωκράτη τινά εκεί περιφερόμενον, φάσκοντά τε αεροβατείν και άλλην πολλήν φλυαρίαν φλυαρούντα, ών εγώ ουδέν ούτε μέγα ούτε σμικρόν πέρι° επαΐω. και ουχ ως ατιμάζων λέγω την τοιαύτην επιστήμην, εί τις περί των τοιούτων σοφός έστι. μή πως εγώ υπό Μελήτου τοσαύτας δίκας φύγοιμι! αλλά γαρ εμοί τούτων, ώ άνδρες Αθηναίοι, ουδέν μέτεστι. μάρτυρας δ' αυτούς υμών τους πολλούς παρέχομαι, και αξιώ υμάς και αλλήλους διδάσκειν τε και φράζειν, όσοι έμου πώποτε ακηκόατε διαλεγομένου πολλοί δε υμών οι τοιούτοι εισι. φράζετε ούν αλλήλοις, ει πώποτε ή σμικρών ή μέγα ήκουσέ τις υμών έμου περί των τοιούτων διαλεγομένου και εκ τούτων γνώσεσθε, ότι τοιαύτ' έστι και τάλλα περί εμού και οι πολλοί λέγουσιν.

IV. Αλλά γαρ ούτε τούτων ουδέν έστιν, ουδε γ' εί τινος ακηκόατε, ως εγώ παιδεύειν επιχειρώ ανθρώπους και χρήματα πράττομαι, ουδε τούτο αληθές. έπει και τούτό γέ μοι δοκεϊ καλόν είναι, εί τις οΐός τ' είη παιδεύεις ανθρώπους ώςπερ Γοργίας τε ο Λεοντίνος, και Πρόδικος ο Κείος, και Ιππίας ο Ήλείος. τούτων γάρ έκαστος, ώ άνδρες, οδός τ' έστιν ιών εις εκάστης των πόλεων τους νέους, οις έξεστι των εαυτών πολιτών προίκα ξυνείναι ο άν βούλωνται, τούτους πείθουσι τας εκείνων ξυνουσίας απολιπόντας σφίσι ξυνείναι χρήματα διδόντας και χάριν προςειδέναι. έπει και άλλος ανήρ έστι Πάριοςf ενθάδε σοφός, ον εγώ ήσθόμην επιδημούντα: έτυχον γάρ προσελθών ανδρί, δς τετέλεκε και χρήματα σοφισταίς πλείω ή ξύμπαντες οι άλλοι, Καλλία τωΙππονίκου.Η τούτον ούν ανηρόμην -έστον γάρ αυτώ δύο υιές Καλλία, ήν δ' εγώ, ει μέν σου τώ υιέε πώλω ή μόσχω εγενέσθην, είχομεν άν αυτοϊν επιστάτην λαβείν και μισθώσασθαι, δς έμελλεν αυτώ καλώ τε κάγαθώ ποιήσεις την προσήκουσαν αρετήν· ήν δ' αν ούτος ή των ιππικών τις ή των γεωργικών. νύν δ' επειδή ανθρώπω έστόν, τίνα αυτοϊν εν να έχεις επιστάτην λαβεϊν; τίς της τοιαύτης αρετής, της ανθρωπίνης τε και πολιτικής, επιστήμων εστίν; οίμαι γάρ σε εσκέφθαι διά τήν τών υλιέων κτησιν. έστι τις, έφην εγώ, ή ού; Πάνυ γε, ή δ' ός. Τίς, ήν δ' εγώ,

ή και ποδαπός; και πόσου διδάσκει ; Εύηνος, έφη, ώ Σώκρατες, Πάριος, πέντε μνών.* Και εγώ τον Εύηνον εμακάρισα, εί ως αληθώς έχει ταύτην την τέχνην και ούτως έμμελώς διδάσκει. εγώ γούν και αυτός εκαλλυνόμην τε και ηβρυνόμην άν, ει ήπιστάμην ταύτα· αλλ' ου γάρ επίσταμαι, ώ άνδρες Αθηναίοι.

V. Υπολάβοι ούν άν τις υμών ίσως, 'Αλλ' ώ Σώκρατες, το σόν τι εστι πράγμα ; πόθεν αι διαβολαί σοι αυται γεγόνασιν, ου γαρ δήπου σου γε, ουδενά των άλλων περιττότερον πραγματευομένου, έπειτα τοσαύτη φήμη τε και λόγος γέγονεν, ει μή τι έπραττες άλλοιoν ή οι πολλοί. λέγε ούν ημίν, τί έστιν, ένα μή ημείς περί σου αυτοσχεδιάζωμεν. Ταυτί μου

k

m

h

δοκεί δίκαια λέγειν ο λέγων, κάγώ υμίν πειράσομαι αποδείξαι, τί ποτ' έστι τούτο, και εμοί πεποίηκε το τε όνομα και την διαβολήν. ακούετε δή. και ίσως μεν δόξω τισιν υμών παίζειν, εν μέντοι ίστε, πάσαν υμίν την αλήθειαν ερώ. Εγώ γάρ, ώ άνδρες Αθηναίοι, δι' ουδέν άλλ' ή διά σοφίαν τινά τούτο το όνομα έσχηκα. ποίαν δη σοφίαν ταύτην, ήπερ έστιν ίσως ανθρωπίνη σοφία. τω όντι γάρ κινδυνεύω ταύτην είναι σοφός» ούτοι δε τάχ' άν, ους άρτι έλεγον, μείζω τινά ή κατάνθρωπον σοφίαν σοφοί είεν, ή ουκ έχω, τί λέγω: ου γαρ δή έγωγε αυτήν έπίσταμαι, αλλ' όςτις φησί ψεύδεται τε και επί διαβολή τη εμή λέγει.8 και μοι, ώ άνδρες Αθηναίοι, μη θορυβήσητε, μηδέ αν δόξω τι υμίν μέγα λέγειν· 5 ου γαρ εμόν ερώ τον λόγον, δν αν λέγω, αλλ' εις αξιόχρεων υμίν τον λέγοντα ανοίσω. της γάρ έμής, εί δή τις έστι σοφία και οία, μάρτυρα υμίν παρέξομαι τον θεόν τον εν Δελφούς. Χαιρεφώντα γάρ ίστε που. ούτος εμός τε εταίρος ήν εκ νέου, και υμών τώ πλήθει εταιρός τε και ξυνέφυγε την φυγήν ταύτην και μεθ' υμών κατήλθε. και ίστε δή, οδος ήν Χαιρεφών, ως σφοδρός εφ' ότι ορμήσειε. και δή ποτε και εις Δελφούς ελθών ετόλμησε τούτο μαντεύσασθαι,και, όπερ λέγω, μη θορυβείτε, ώ άνδρες. ήρετο γάρ δή, εί τιςεμού είη σοφώτερος. ανείλεν ουν ή ΠυθίαΡ μηδένα σοφώτερον είναι, και τούτων περί ο αδελφός υμίν αυτού ουτοσί μαρτυρήσει, επειδή εκείνος τετελεύτηκε.

VI. Σκέψασθε δε, ών ένεκα ταύτα λέγω. μέλλω γάρ υμάς διδάξειν, όθεν μοι ή διαβολή γέγονε, ταύτα γάρ εγώ ακούσας ένεθυμούμην ούτωσί, Τί ποτε λέγει ο θεός, και τι ποτε αινίττεται και εγώ γαρ δή

[ocr errors]

a

C

ούτε μέγα ούτε σμικρών ξύνοιδα εμαυτώ σοφός ών: τί ούν ποτε λέγει φάσκων έμε σοφώτατον είναι; ου γαρ δήπου ψεύδεται γε: ου γαρ θέμις αυτώ.5 και πολύν μέν χρόνον ηπόρουν, τί ποτε λέγει, έπειτα μόγις πάνυ επί ζήτησιν αυτού τοιαύτην τινά έτρεπόμην. ήλθον επί τινα των δοκούντων σοφών είναι, ως ενταύθα, είπερ που, ελέγξων το μαντείον και αποφανών το χρησμώ, ότι Ουτοσί εμού σοφώτερός έστι, συ δ' έμε έφησθα. διασκοπων ούν τούτον - ονόματι γαρ ουδέν δέομαι λέγειν, ήν δέ τις των πολιτικών, προς δν εγώ σκοπών τοιούτόν τι έπαθον, ώ άνδρες Αθηναίοι

και διαλεγόμενος αυτό, έδοξέ μοι ούτος ο ανήρ δοκείν μεν είναι σοφός άλλοις τε πολλούς ανθρώπους και μάλιστα εαυτό, είναι δ' ού. κάπειτα επειρώμην αυτή δεικνύναι, ότι οίοιτο μεν είναι σοφός, είη δ' ού. εντεύθεν ούν τούτω τε απηχθόμην και πολλούς των παρόντων. προς εμαυτόν δ' ούν απιών ελογιζόμην, ότι Τούτου μεν του ανθρώπου εγώ σοφώτερός είμι κινδυνεύει μεν γαρ ημών ουδέτερος ουδέν καλόν κάγαθον ειδέναι, άλλ' ούτος μεν οίεται τε είδέναι ουκ ειδώς, εγώ δέ, ώςπερ ούν ουκ οίδα, ουδε οίομαι. έoικα γούν τούτου γε σμικρώ τινί αυτό τούτω σοφώτερος είναι, ότι & μή οίδα ουδε οίομαι είδέναι. εντεύθεν επ' άλλον ήα των εκείνου δοκούντων σοφωτέρων είναι, καί μοι ταυτά ταύτα έδοξε: και ενταύθα κάκείνη και άλλους πολλούς απηχθόμην.

VII. Μετά ταύτ' ουν ήδη εφεξής ήα, αισθανόμενος μεν και λυπούμενος και δεδιώς, ότι απηχθανόμην, όμως δε αναγκαίον έδόκει είναι το του θεού περί πλείστου ποιείσθαι. ιτέον ούν, σκοπούντιο τον χρησμόν τί λέγει, επί άπαντας τους τι δοκούν

f

« ΠροηγούμενηΣυνέχεια »